Paralaks Nedir ?

0
137

Paralaks Nedir ?| Uzay boşluğunda bulunan gökcisimlerinin, yeryüzüne olan mesafelerini tespit etmek için faydalanılan matematiksel işlemler bütününe paralaks denmektedir. Öklidyen geometri şeklinde de ifade edilmekte olan düzlem geometride, üçgenlerin tanımlanmış bulunan kimi özelliklerinden yola çıkılır. Şayet bir üçgenin, tek kenar ölçüsü ve açılarından iki tanesi bilgiler dahilindeyse, geriye kalan kenarlarının uzunlukları da öğrenilebilmektedir.

Bu metot vasıtasıyla gökcisimlerinin dünyaya olan mesafelerinin ne kadar olduğu konusunda fikir sahibi olabilmek için aralarında ne kadar uzaklık olduğu bilinen iki nokta işaretlenir ve söz konusu iki nokta referans alınarak, uzaklığı öğrenilmeye çalışılan gökcisminin göze olan açısı ölçülür. Ardından ölçüm sonuçları baz alınarak, uzaklık hesabı gerçekleştirilir. Paralaks metodundan yararlanılarak, Ay’ın yeryüzüyle arasındaki mesafeyi öğrenebilmek için farklı farklı şehirlerdeki iki teleskopla araştırma yapmak tercih edilebilir. İki şehrin birbirine olan uzaklığı bilinmekteyse, Ay’ın bu kentlerdeki görülme açılarını tespit etmek, aradaki mesafeyi hesaplayabilmek açısından yeterli gelecektedir.

Paralaks Nedir ?

Paralaksla Mesafesi Ölçülebilecek Gezegenler

Paralaks sayesinde, hem anlamlı hem de işlevsel bir neticeye ulaşabilmek için ölçümü yapılan açıların birbirinden farklı olması gerekmektedir Çünkü fark, küçük de olsa her durumda söz konusu olsa bile, gök cismi çok uzak bir mesafede olduğu takdirde, küçük farklar herhangi bir işe yaramayabilmektedir. Ölçümü gerçekleştirilecek açıların arasındaki mesafenin büyük olabilmesi için, ölçümü gerçekleştirilecek noktaların birbirinden epeyce uzak olması gerekmektedir. Ayın, yeryüzüne olan mesafesinin ölçülmesi gibi kimi hallerde, mesafe farkı çok büyük iki farklı şehirde bulunan, iki farklı teleskoptan faydalanılarak, eş zamanlı iki farklı hesaplama gerçekleştirmek, oldukça işlevsel sonuçlar elde edilmesini sağlayabilmektedir.

Paralaksla Ölçüm Yapılamayacak Durumlar

Gökcisimleri daha da uzakta bulunduklarında, basit ölçümler yeterli gelmemektedir. Bu gibi durumlarda, ölçüm ve hesaplamalar, yeryüzünün hareketlerinden faydalanılarak, ölçümleri yapılan bölgelerin arasındaki uzaklığı arttırma yöntemiyle gerçekleştirilebilmektedir. Böylece ölçümü gerçekleştirilen açılar kıyaslandığında, arada daha önemli bir fark olur.

Daha büyük ve daha sağlıklı sonuçlar elde edebilmek açısından, açı tespitleri, Dünya’nın, Güneş’in etrafında izlediği yolun iki zıt kutbunda bulunduğu zamanlarda yapılabilir. Fakat kimi gökcisimleri büyütme yöntemiyle bile anlamlı sonuçlar elde edilemeyecek kadar uzak yerlerde bulunmaktadırlar. Bu gibi durumlarda paralaksla hesaplama yapmak imkansız hale gelir ve alternatif ölçme yöntemleri tercih edilir.


CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here