Göktaşları Atmosferde Ses Patlamalarına Sebep Olur Mu ?

0
138
goktaslari-atmosferde-ses-patlamalarina-sebep-olur-mu

Göktaşları Atmosferde Ses Patlamalarına Sebep Olur Mu ?|Göktaşları bazen dünyanın atmosferine girerek, yeryüzüne düşerler. Bu taşlar dünyanın atmosferine girdikleri anda 10 ve 70 kilometre saniye arasında değişkenlik gösteren bir hıza sahiptirler. Yani bahsedilen bu hız miktarı, ses hızının çok üzerindedir. Bundan dolayı atmosferde ses patlamalarına neden olurlar. Gerçekleşen bu ses patlamaları bazen göktaşının düştüğü bölgede hissedilerek bazı zararlara neden olabilir.

Sesten Hızlı Hareket Eden Cisimlerin Etkileri

Göktaşlarının sesten hızlı hareket etmeleri ile atmosferde oluşan ses patlamalar, her zaman hissedilmez. Bu durum, göktaşının büyüklüğü ile alakalıdır. Bazı küçük göktaşlarının yeryüzüne düşüşü, atmosferde yer alan bazı parçacıkların ve gazların yarattığı sürtünme etkisi ile çok kısa sürede gerçekleşir. Bu göktaşları çoğu zaman yeryüzüne düşmeden atmosfer üzerinde parçalanırlar. Fakat göktaşının boyutları çok büyük ise, parçalanma mümkün olmaz. Bu durumda göktaşının sürtünme etkisi belirsizleşir. Sürtünme hızının belirsiz bir hale gelmesi, göktaşının atmosfer içinde daha yüksek bir hızda ilerlemesini sağlar. Ses hızından daha hızlı ilerleyen cisim, atmosferde ses patlamaları meydana getirir.

Büyük Göktaşlarının Etkileri

Zaman zaman dünyaya çok büyük göktaşlarının düştüğü ve bu göktaşlarının düştükleri yerde oluşan kraterleri, çevreye verdikleri zararları içeren haberlere rastlarız. Örneğin, bundan bin yıllar önce düştüğü tahmin edilen bir göktaşı, Amerika’nın Arizona eyaletinde yer alan bir çöle isabet etmiş ve burada Barringer Krateri adı verilen bir şekli meydana getirmiştir. Bu göktaşının hızı üzerinde yapılan incelemeler sonucunda hızının 40.000 kilometre kadar olduğu ortaya çıkarılmıştır.

Bir diğer göktaşı olayı da 2013 yılında Rusya’nın Çelyabinsk bölgesinin yakınlarında gerçekleşmiştir. 7000 ton kütleye ve 15 metre çapa sahip olan bu göktaşının hızı, 65.000 kilometre saat olarak tespit edilmiştir. Bu göktaşının yaratmış olduğu ses patlamaları yüzünden bölge üzerinde bulunan yerleşim yerlerinin camları kırılmış ve bu sesler insanlar tarafından da duyulmuştur. Bu göktaşları çok büyük olduklarından dolayı oluşturdukları şok dalgaları ve ses patlamaları da büyük olmuştur. Bu konuda bilinmesi gereken en önemli bilgi, ses hızından daha hızlı hareket eden cisimlerin yarattığı ses patlamalarının şiddetinin, cismin ağırlığı, hacmi ve kütlesi ile ilgili olduğu gerçeğidir.

 


CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here