Bazı Böcekler Neden Işıkların Etrafında Döner ?

0
242
bazi-bocekler-neden-isiklarin-etrafinda-doner

Bazı Böcekler Neden Işıkların Etrafında Döner?| Lambaların, fenerlerin, telefonların kısaca ışık saçan bir nesnenin etrafında böceklerin döndüğü sıklıkla görülen bir durum olmaktadır. Böcekleri yaratılışı gereği hareket ederken yönlerini ay ışığına bakarak tayin etmektedir. Yani ay böcekleri için bir nevi navigasyon vazifesi görmektedir. Ay ışığı ile böceğin bağı koptuğu zaman ışık kaynağı ile arasındaki uzaklık ve ışığın gelme açısı değişmektedir. Durum böyle olunca da böcekler yönlerini şaşırmaktadır. O esnada gördükleri ilk ışığı ay ışığı zannederek onun etrafından dönmektedirler. Yürürken, araçla giderken, hareket ederken sanki ay da takip ediyor hissi uyandırmaktadır. Böcekler de uçuşları sırasında ay ile olan kontaklarını kaybetmek istemezler. Ancak lamba ya da buna benzer bir ışık kaynağı yandığı zaman parlaklığı ayın parlaklığından fazla olduğu için böcekler bu ışık kaynağı olan lambayı bu kez kendilerine yön tayin edici olarak seçmektedir. İlk başta lambanın etrafında dönerken daireler çizerek ışığın içine doğru gitmeye başlamaktadır. Fakat bu durum tüm böcekler için geçerli olmamaktadır. Hamam böcekleri ışıktan nefret eden böcek türlerinden olmaktadır.

Böcekler insana nazaran mor ötesi ışıkları denilen ileri düzeydeki ışıkları dahi görme yeteneğine sahip olmaktadır. Gece yönlerini ay ışığına benzettiği için tayin eden böcekler ışıkların etrafında sadece bu amaçla dönmemektedir. Gece yiyecek bulma ihtiyacı hissettikleri için ışık olan yerde yiyecek bulabileceklerini düşünmeleri sebebiyle lambanın etrafında ve içine doğru hareket etmektedir.

Bir başka neden olarak karanlıkta olunca her an bir tehlike gelecekmiş hissi uyanmaktadır. Böcekler de ışığı bir kurtuluş yolu bilerek ışığın etrafını sararak ilk önce daireler çizmek vasıtasıyla daha sonra içine doğru gitmeye başlamak ile tehlikeden kendilerini koruduklarını düşünmektedirler.

Fototaksis Olayı

Fotataksis olgusu, mevcut organizmanın ışığa karşı duyarlılık göstermek suretiyle ışığa doğru hareketlenmesi anlamına gelmektedir. Bu da ikiye ayrılmaktadır. Pozitif ve negatif olmak üzere iki çeşit Fototaksis bulunmaktadır. Pozitif fototaksis, böceklerin olduğu karanlık bir ortamda ışığı açınca birdenbire ışığın etrafında dönmeye başlamaları buna örnek olmaktadır. Negatif fototaksis ise pozitifin tam tersi olarak karanlık ortamda açılan ışıkla beraber etrafa kaçan hamam böcekleri örneği verilmektedir.


CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here